زمانی که سنگ از معدن استخراج می شود، به صورت بلوک های بزرگ و خام به نام کوپ وارد کارخانه می شود و سپس برش سنگ انجام می شود. این کوپ ها بسته به نوع کارخانه، نوع دستگاه ها و نوع سنگ به سه روش وسط بر، قله بر و اره بر برش داده می شوند. هر یک از این مدل های برش سنگ ویژگی ها، مزایا و محدودیت های خاص خود را دارند و انتخاب روش صحیح می تواند تاثیر زیادی روی کیفیت نهایی سنگ، میزان پرتی، هزینه و حتی زیبایی و یک دستی سنگ داشته باشد. در ادامه هر سه روش برش سنگ را به صورت کامل بررسی می کنیم.



فهرست مطالب
برش وسط بر یکی از قدیمی ترین روش های برش سنگ است و امروزه بیشتر در کارخانه های قدیمی تر یا در تولید سنگ های چینی مانند سنگ چینی نیریز و سنگ چینی ازنا استفاده می شود.
در این روش برش سنگ، ابتدا کوپ سنگ به صورت 4 سانتی برش داده می شود و سپس از وسط دوباره برش داده می شود تا به دو تکه تبدیل شود. در این دستگاه، دو تیغه گرد در حال چرخش هستند که سنگ از میان آن ها عبور می کند و سنگی حدود 2 سانتی متر (معمولا 1.6 سانتی متر) از آن خارج می شود. در مدل وسط بر معمولا تا عرض 40 سانتی متر را پوشش می دهد.



قله بر دومین روش متداول برش سنگ در کارخانجات است. این مدل نسبت به وسط بر پیشرفته تر است و معمولا برای سنگ هایی با سختی بالا مانند گرانیت و سنگ های مرمریت مانند مرمریت آباده، مرمریت صلصالی و مرمریت اداوی استفاده می شود.
در این دستگاه، یک فرز بزرگ با قطر 120 یا 123 سانتی متر شروع به چرخش می کند. تیغه اصلی این دستگاه حدود 45 سانتی متر است. روش قله بر دو حالت دارد:
برای برش بیشتر از عرض 40 از یک فرز باقطر 160 سانتی متر استفاده می شود که نهایتا تا عرض 75 سانتی متر را برش می دهد. در این روش, علاوه بر تیغه های بالا یک دیسک از پایین برای برش می آید.
از آنجایی که کوپ سنگ ها از یک طرف نامنظم هستند، سنگ ها پس از برش قله بر از دستگاهی عبور می کنند که یک طرف آن دیوار صاف و طرف دیگر دیسک است تا سنگ را دقیقا به عرض 40 سانتی متر و کاملا صاف کند.

اره بر پیشرفته ترین و دقیق ترین روش برش سنگ است. کارخانه های بزرگ سنگ های درجه یک خود را با این روش برش می دهند؛ مانند سنگ دهبید شایان.
در این روش از دستگاهی پیشرفته استفاده می شود که دارای حدود 70 تا 80 اره (تیغه) بلند و نوک تیز با روکش الماس هستند. این تیغه ها از بالا روی کوپ حرکت می کنند و هر دو دقیقه حدود نیم سانت پایین می آیند.
در فرایند اره بر، برای سنگ هایی که ترک دارند یا احتمال شکستگی در حین برش زیاد است، با استفاده از روش بقچه کردن از ترک خوردن و شکستن کوپ جلوگیری می کنند. دور کوپ را با پشم شیشه و اپوکسی می پوشانند تا کوپ را سفت نگه دارد و در حین برش اطراف آن نشکند و اسلب سالم خارج شود. رنگ های سبز یا آبی که در لبه اسلب ها می بینید، در واقع همان مواد اپوکسی هستند که برای حفظ اسلب ها به کار رفته است.

| روش برش سنگ | ویژگی ها و توضیحات | مزایا | معایب | خروجی | کاربرد |
| وسط بر | قدیمی ترین روش | استفاده در بسیاری از کارخانه ها قیمت پایین تر نسبت به روش های پیشرفته تر | پرتی زیاد پشت سنگ ناهموار محدودیت برش عرض (تا 40 سانت) | سنگ های خروجی با ضخامت 1.6 سانت و عرض 40 سانت | سنگ های چینی (مانند چینی، نیریز و ازنا) |
| قله بر | رایج ترین روش | کیفیت متوسط اقتصادی تر از اره بر | کیفیت پایین تر از اره بر محدودیت برش عرض (تا 75 سانت) | سنگ های خروجی با ضخامت 1.5 تا 1.6 سانت و عرض 40 تا 75 سانت | سنگ های مرمریت (آباده، صلصال) و سنگ گرانیت |
| اره بر | پیشرفته ترین روش | بهترین کیفیت پرتی بسیار کم بدون محدودیت ارتفاع | هزینه اولیه بالاتر دستگاه | سنگ اسلب های بزرگ با ضخامت 1.8 تا 2 سانتی متر | سنگ های لوکس و صادراتی (مانند دهبید شایان) |
در نهایت، انتخاب هر یک از این سه روش برش سنگ، بستگی به نوع سنگ، میزان سرمایه گذاری کارخانه، بازار هدف و کیفیت نهایی مورد نظر دارد. هرچند اره بر بالاترین کیفیت را ارائه می دهد، اما روش های دیگر نیز همچنان در صنعت سنگ کاربرد دارند.